Vergunning voor een aanbouw of dakkapel: de regels op hoofdlijnen

Twee soorten toetsing

De oude bouwvergunning is opgesplitst. Uw plan wordt nu apart bekeken op twee dingen:

• De technische bouwactiviteit — is het constructief veilig, voldoende geïsoleerd, brandveilig en goed geventileerd? Deze eisen staan landelijk in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
• De omgevingsplanactiviteit — past het in het omgevingsplan van uw gemeente? Dit gaat over plaatsing, maatvoering en uiterlijk.

Voor beide kan een vergunning nodig zijn, of juist niet. Het komt regelmatig voor dat het ene deel vergunningvrij is en het andere niet. En let op: vergunningvrij is niet regelvrij. Ook zonder vergunning moet uw bouwwerk aan de technische eisen voldoen — gaat het mis, dan bent u daar verantwoordelijk voor.

De twee maten waar het bij een vergunningvrij plan meestal op vastloopt: de diepte van de aanbouw en de plaats van de dakkapel in het dakvlak.

Aanbouw en uitbouw

Een aanbouw aan de achterzijde is voor het ruimtelijke deel in veel gevallen vergunningvrij. De belangrijkste voorwaarden op hoofdlijnen:

• Het bouwwerk staat in het achtererfgebied — grofweg achter de voorgevel van de woning.
• Het is niet dieper dan vier meter gemeten vanuit de oorspronkelijke achtergevel.
• Het blijft binnen de hoogtegrenzen die voor de zone binnen vier meter van het hoofdgebouw gelden.
• Het totale oppervlak aan bijbehorende bouwwerken blijft binnen het toegestane percentage van het bebouwingsgebied. Eerder gebouwde schuurtjes en aanbouwen tellen mee.
• Het gaat niet om een monument en niet om een woning in beschermd stads- of dorpsgezicht.

Aan de voorzijde is een aanbouw vrijwel nooit vergunningvrij, omdat die het straatbeeld raakt.

Dakkapel

Een dakkapel op het achterdakvlak, of op een zijdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd, is voor het ruimtelijke deel vaak vergunningvrij. De landelijke maatvoeringseisen die daarbij gelden:

• De onderzijde ligt meer dan 0,5 meter en minder dan 1 meter boven de dakvoet.
• De bovenzijde ligt meer dan 0,5 meter onder de daknok.
• De zijkanten liggen meer dan 0,5 meter van de zijkanten van het dakvlak.

Staat de dakkapel aan de voorkant, of aan een zijkant die op de straat uitkijkt, dan bepaalt het omgevingsplan van uw gemeente wat mag. Veel gemeenten stellen daar eisen aan vorm, hoogte en kleur, om te voorkomen dat een straat een allegaartje wordt. Bij een monument of in beschermd stadsgezicht is een vergunning vrijwel altijd nodig.

De vijf valkuilen

1. Hoekwoningen

Bij een tussenwoning is het achtererfgebied simpelweg de achtertuin. Bij een hoekwoning, twee-onder-een-kap of vrijstaande woning ligt de grens anders en telt een deel van de zijtuin niet mee. Veel mensen ontdekken dat pas als het al staat.

2. Eerdere bebouwing telt mee

Heeft u al een schuur of een eerdere aanbouw, dan telt dat oppervlak mee in wat u nog mag bouwen. U mag dus niet onbeperkt blijven uitbreiden.

3. Kijken naar wat de buren deden

Een aanbouw of dakkapel bij de buren is geen bewijs dat het mag. Die kan onder oudere regels zijn gebouwd, met vergunning zijn geplaatst of nooit zijn gecontroleerd. De regels gelden per adres.

4. Het omgevingsplan van uw gemeente

Gemeenten mogen op onderdelen afwijken van de landelijke regels. Wat in Barendrecht mag, hoeft in Schiedam niet te mogen. De check gaat altijd over uw eigen adres.

5. Het burenrecht

Ook een vergunningvrije aanbouw mag niet zomaar over de erfgrens, en voor ramen met zicht op het perceel van de buren gelden regels uit het Burgerlijk Wetboek. Een vergunning van de gemeente zegt niets over uw verhouding met de buren — en die woont er straks nog steeds naast.

Zo doet u de check

Officieel controleert u het via het Omgevingsloket op omgevingswet.overheid.nl. Daar vult u uw adres en uw plan in en ziet u wat er voor uw situatie geldt. Dat is de enige bron die telt — niet dit artikel, niet de buurman en niet de folder van een leverancier.

In de praktijk doen wij die check voor u, samen met de opname ter plaatse. Is er een vergunning nodig, dan verzorgen wij de tekeningen, de constructieberekening en de aanvraag, en houden we contact met de gemeente. U hoeft het loket dan niet zelf te leren kennen.

Veelgestelde vragen